Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, việc xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển trở thành một trong những yêu cầu cấp thiết. Cuốn sách “Thể chế phát triển – Những vấn đề lý luận và thực tiễn” của PGS. TS. Ngô Tuấn Nghĩa, do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phát hành, là một công trình khoa học chuyên sâu nhằm góp phần làm rõ cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam về vấn đề này.

Cuốn sách gồm ba chương, mỗi chương được trình bày logic, kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn.

Chương đầu tiên đặt nền móng cho toàn bộ cuốn sách, tập trung làm rõ các khái niệm cốt lõi như “thể chế phát triển”, “nền kinh tế thị trường đầy đủ, hiện đại” và “hội nhập quốc tế”. Đồng thời, tác giả phân tích cấu trúc của thể chế phát triển, bao gồm thể chế kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội, thể chế pháp luật, quản trị,... Những nguyên tắc đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình xây dựng thể chế cũng được trình bày một cách hệ thống. Đặc biệt, chương này đưa ra những kinh nghiệm quốc tế điển hình của một số quốc gia trong quá trình hoàn thiện thể chế, từ đó rút ra bài học áp dụng cho Việt Nam.

Chương tiếp theo, tác giả phân tích tiến trình xây dựng thể chế ở Việt Nam từ sau Đổi mới đến hiện tại. Trình bày khái quát quá trình hoàn thiện thể chế ở các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội, hội nhập quốc tế... Qua đó, cuốn sách làm rõ những thành tựu đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân sâu xa của chúng. Chương này cũng đề cập đến những vấn đề đặt ra hiện nay, như sự thiếu đồng bộ giữa các thành tố của thể chế, tư duy đổi mới còn phân mảnh, khả năng tổ chức thực thi chính sách chưa cao, và những yêu cầu cấp bách từ hội nhập và phát triển bền vững.

Trên cơ sở phân tích thực tiễn và bối cảnh quốc tế – trong nước, chương cuối sách đưa ra những định hướng và giải pháp cho tương lai. Tác giả nhấn mạnh các quan điểm chỉ đạo như: thể chế phát triển phải dựa trên sự nhất quán về định hướng xã hội chủ nghĩa, dân chủ, kỷ cương, sáng tạo và hiện đại hóa quản trị quốc gia. Các giải pháp chủ yếu được đề xuất bao gồm: tiếp tục đổi mới tư duy thể chế, hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ cải cách thể chế, đẩy mạnh số hóa và chính phủ điện tử, đảm bảo sự đồng bộ giữa các trụ cột thể chế phát triển (kinh tế, chính trị, xã hội). Từ đó đề xuất những kiến nghị quan trọng đối với việc xây dựng Dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trong đó thể chế phát triển cần tiếp tục là nội dung then chốt.

“Thể chế phát triển – Những vấn đề lý luận và thực tiễn” không chỉ có giá trị tham khảo đối với các nhà hoạch định chính sách, cán bộ nghiên cứu và giảng viên trong lĩnh vực chính trị – hành chính – kinh tế, mà còn rất hữu ích đối với sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh. Tác giả cung cấp một cái nhìn toàn diện, từ lý luận đến thực tiễn, từ kinh nghiệm quốc tế đến vấn đề nội tại của Việt Nam, qua đó giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn về vai trò then chốt của thể chế trong phát triển quốc gia. Đây cũng là tài liệu có thể góp phần định hướng tư duy cải cách thể chế trong giai đoạn tới – một nhiệm vụ quan trọng nhằm đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng với thế giới.

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!