Trong quá trình phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hệ thống pháp luật đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm cho các quan hệ dân sự, kinh tế được vận hành thông suốt và ổn định. Một trong những công cụ pháp lý có ảnh hưởng sâu rộng, trực tiếp tới sự phát triển của thị trường tài chính – tín dụng và thị trường bất động sản ở Việt Nam chính là cơ chế thế chấp quyền sử dụng đất tại các tổ chức tín dụng. Cuốn sách “Pháp luật về thế chấp quyền sử dụng đất tại các tổ chức tín dụng ở Việt Nam – Thực trạng và hướng hoàn thiện” do PGS. TS. Nguyễn Thị Nga chủ biên không chỉ hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản mà còn phân tích thực tiễn pháp lý hiện hành, từ đó đề xuất nhiều giải pháp quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế pháp lý liên quan đến thế chấp quyền sử dụng đất.

Cuốn sách gồm 3 chương, mỗi chương là một bước tiến logic từ lý luận đến thực tiễn, rồi từ thực tiễn đến định hướng cải cách.

Chương một đi từ những khái niệm nền tảng như thế chấp tài sản, quyền sử dụng đất, đến vai trò của việc thế chấp quyền sử dụng đất trong đời sống kinh tế - xã hội. Tác giả trình bày rõ cơ cấu pháp luật điều chỉnh, bao gồm các bộ luật chính liên quan như: Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Công chứng… Qua đó, người đọc có được cái nhìn tổng quan và hệ thống về nền tảng pháp lý của vấn đề.

Chương hai phân tích chi tiết thực trạng pháp luật hiện hành và những vướng mắc trong áp dụng. Các nội dung chính bao gồm: chủ thể tham gia thế chấp, đối tượng thế chấp (các loại QSDĐ đủ điều kiện giao dịch), hình thức và hiệu lực của hợp đồng thế chấp, thỏa thuận giữa các bên, và đặc biệt là quy trình xử lý tài sản bảo đảm khi bên vay không thực hiện nghĩa vụ. Tác giả chỉ ra rằng, mặc dù pháp luật đã có quy định tương đối đầy đủ, nhưng nhiều quy định chưa rõ ràng, không thống nhất hoặc khó áp dụng, dẫn đến việc xử lý nợ xấu bằng quyền sử dụng đất còn gặp nhiều trở ngại. Các vấn đề như thời gian xử lý kéo dài, công chứng phức tạp, thủ tục đăng ký thiếu minh bạch… đang ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả của hoạt động tín dụng.

Trên cơ sở tổng hợp thực tiễn và lý luận, chương ba đưa ra các quan điểm định hướng cải cách như: phải phù hợp với chế độ sở hữu toàn dân, gắn với sự phát triển của thị trường tín dụng và giao dịch bảo đảm, đồng thời bắt kịp yêu cầu hội nhập quốc tế. Một số giải pháp nổi bật được đề xuất bao gồm: Rà soát và sửa đổi quy định pháp luật về chủ thể giao dịch thế chấp quyền sử dụng đất; đơn giản hóa và chuẩn hóa mẫu hợp đồng thế chấp; thiết lập cơ chế xử lý tài sản hiệu quả hơn, rút ngắn thời gian thi hành án; xây dựng hệ thống thể chế trung gian hỗ trợ giao dịch: đăng ký, công chứng, đấu giá…

 “Pháp luật về thế chấp quyền sử dụng đất tại các tổ chức tín dụng ở Việt Nam – Thực trạng và hướng hoàn thiện” là một tài liệu quan trọng đối với các nhà làm luật, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên ngành luật và các cán bộ đang công tác trong lĩnh vực ngân hàng, đất đai. Với hệ thống lập luận chặt chẽ, nội dung phong phú và tính ứng dụng cao, cuốn sách góp phần không nhỏ vào quá trình hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của Việt Nam hiện nay.

Trân trọng giới thiệu tới bạn đọc!